එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් පිළිබඳ මහ කොමසාරිස් වෝල්කර් ටර්ක් නිල සංචාරයක් වෙනුවෙන් ජූනි 23 වන දා ශ්රී ලංකාවට පැමිණියේ ය.
2016 වසරේ පෙබරවාරි 06 වන දා සයිඩ් රාද් අල්-හුසේන් ශ්රී ලංකාවට පැමිණීමෙන් පසු එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් පිළිබඳ මහ කොමසාරිස්වරයෙකු ශ්රී ලංකාවට පැමිණියේ වසර 9කට පසුව ය.
ශ්රී ලංකාවට ආවේ ඇයි?
එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් පිළිබඳ මහ කොමසාරිස්වරයා ශ්රී ලංකාවට පැමිණියේ කුමක් සඳහා ද යන්න එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කාර්යාලය පැහැදිලි කර තිබේ.
ඒ අනුව, ඔහු මෙම සංචාරයේදී මානව හිමිකම් උල්ලංඝණයන්ට ගොදුරු වූවන් සඳහා වගවීම සහ ඵලදායී පිළියම් මෙන් ම ප්රතිසන්ධාන ප්රයත්නයන් ඇතුළු පුළුල් පරාසයක මානව හිමිකම් ගැටලු පිළිබඳව සාකච්ඡා කිරීමට නියමිත ය.
ආර්ථික අර්බුදය නිසා මානව හිමිකම් සම්බන්ධයෙන් සිදුවූ බලපෑම් සහ සියලු ම ශ්රී ලාංකිකයන්ගේ ප්රයෝජනය සඳහා ආර්ථිකය යථා තත්ත්වයට පත්කිරීම සහ සමාජ සාධාරණත්වය ප්රවර්ධනය කිරීමේ ක්රම පිළිබඳව ද ඔහු මෙහිදී සාකච්ඡා කරනු ඇත.
අද (ජූනි 26) ඔහුගේ නිල සංචාරය අවසන් වේ.
මහ කොමසාරිස්වරයා වින්දිතයින්ගේ දුක් ගැනවිලිවලට සවන් දෙමින්...
එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කොමසාරිස්වරයා ජූනි 24 දින කොළඹ දී ආරාධිත සමූහයක් ඉදිරියෙහි කරන ලද කතාවෙහි සම්පූර්ණණ පරිවර්තනය මතු පළවේ.
රජයේ ගෞරවනීය සාමාජිකයිනි,
සම්භාවනීය අමුත්තනි.
හවුල්කරුවනි සහ සගයනි.
මිත්රවරුනි,
සුභ පැතුම්. ආයුබෝවන්. වනක්කම්. අස්සලාමු–අලයිකුම්.
භාෂා සහ ආගමික සම්ප්රදායන් සහ අනාගතය සඳහා නව බලාපොරොත්තු ඇති මෙම සුන්දර, හරිත දිවයිනට පැමිණ සිටීම ගැන මම සතුටු වෙමි.
රටට සහ ලෝකයට වැදගත් මොහොතක්...
මේ රටට සහ ලෝකයට වැදගත් මොහොතක අපි හමුවෙමු.
ජාත්යන්තර නීතියේ විශ්වසනීයත්වය, කම්පන සහගත මානව හිමිකම් උල්ලංඝනය කිරීම් සහ රාජ්යයන් විසින් නීතියට ගරු කිරීම සඳහා දුර්වල හා අනනුකූල ලෙස පෙනී සිටීම මගින් අඩපණ වෙමින් පවතී.
ප්රතික්ෂේප කළ නොහැකි යථාර්ථයක් වන ගාසා හි වර්ග සංහාරය
ගාසා හි වර්ග සංහාරය ප්රතික්ෂේප කළ නොහැකි යථාර්ථයකි. එහි සෘජු ප්රතිඵලයක් ලෙස, ගාසා තීරය, යුක්රේනය, සුඩානය, මියන්මාරය සහ මට ලැයිස්තුගත කළ හැකි තවත් බොහෝ රටවල සිවිල් වැසියන්ගේ බිහිසුණු, වළක්වා ගත හැකි දුක් වේදනා පරම්පරා ගණනාවක් පුරා ප්රතිරාවය කරන ගැඹුරු හානියක් සිදු කරයි.
සියවස් ගණනාවක මානව අත්දැකීම් අපට අනතුරු අඟවන්නේ හොඳ නීති නොමැතිව, ප්රචණ්ඩත්වය සහ විනාශය පාලනයකින් තොරව උත්සන්න වන බවයි. මානව හිමිකම්වලට ගරු නොකර, ශක්තිමත් අය තමන් කැමති දේ කරන අතර දුර්වලයන් පීඩාවට පත්වේ.
සෑම මිනිසෙකුගේ ම සමානාත්මතාවය සහ අයිතිවාසිකම් මත පදනම් වූ යුක්තිය, අසීමිත බලය, වරප්රසාද, සූරාකෑම සහ ප්රචණ්ඩත්වයෙන් අපව ආරක්ෂා කරයි.
නැතහොත්, මානව හිමිකම් පිළිබඳ විශ්ව ප්රකාශනයේ සඳහන් වන පරිදි: “මිනිස් පවුලේ සියලුම සාමාජිකයින්ගේ ආවේණික ගෞරවය සහ සමාන හා අහිමි කළ නොහැකි අයිතිවාසිකම් පිළිගැනීම ලෝකයේ නිදහස, යුක්තිය සහ සාමයේ පදනමයි.” එම පැහැදිලි, දෝංකාර දෙන වාක්යය ගැඹුරු ප්රඥාවකට ආසවනය කරන අතර මෙම ග්රහලෝකයේ ඇති සියලුම අධ්යාත්මික සහ ඇදහිලි සම්ප්රදායන් සාරාංශ කරයි.
පදනම මානව හිමිකම් ය
යුද්ධයෙන්, දුක්ඛිතභාවයෙන්, දුක්ගැනවිලි සහ ප්රචණ්ඩත්වයෙන් ඈත් කරන මාර්ගවල පදනම මානව හිමිකම් ය. මානව හිමිකම් විසින් මිනිසුන්ට වැඩි සාමයකින් සහ නිදහසකින් ජීවත් විය හැකි වඩාත් සාමකාමී සහ සමාන සමාජයන් ලබා දෙන විසඳුම් පිළිබඳ දැක්මක් විවෘත කරයි.
ඇත්ත වශයෙන්ම, එක්සත් ජාතීන්ගේ ප්රඥප්තිය “විශාල නිදහසක්” ගැන කතා කරයි. මෙතරම් ගැඹුරින් පීඩා විඳි මේ රටේ, සාමය කෙතරම් වටිනාද සහ එය පවත්වා ගැනීමට අවශ්ය දේ පැහැදිලි වේ.
ජාත්යන්තර නීතිය ජවසම්පන්නව හා ස්ථාවරව ආරක්ෂා කරන්න
සම්භාවනීය අමුත්තනි,
ලොව පුරා සිටින රජයන් සහ ජනතාවන් යහපත් නීතියේ, තිරසාර සමෘද්ධියේ සහ කල් පවතින සාමයේ අඩිතාලම වන විශ්වීය වටිනාකම් වෙනුවෙන් පෙනී සිටීමට කාලයයි මේ. සියලුම මිනිසුන් නිදහස්ව හා සමානව අයිතිවාසිකම් සහ ගෞරවයෙන් උපත ලබති. මෙය මානව හිමිකම්වල රැඩිකල් අභිලාෂයයි.
ගාසා තීරයේ දරුවෙකුට ඊශ්රායලයේ දරුවෙකුට සමාන අයිතිවාසිකම් ඇත. එම අයිතිවාසිකම් ශ්රී ලංකාවේ සෑම ප්රජාවක ම සෑම පුද්ගලයෙකුට ම සතුය. ඒවාට ප්රකාශනයේ නිදහස, සාමකාමී රැස්වීම සහ තීරණ ගැනීමේ සහභාගීත්වය යන අයිතිවාසිකම් ඇතුළත් වේ. වෙනස්කම් කිරීමෙන් හෝ වධහිංසා පැමිණවීමේ තර්ජනයෙන් නිදහස් වීමේ අයිතිවාසිකම්; යුක්තිය සඳහා ඇති අයිතිය සහ සිදු වූ හානි සඳහා සැබෑ වගවීම; ප්රමාණවත් ආහාර, සෞඛ්ය සේවා සහ නිවාස සඳහා ඇති අයිතිවාසිකම් – සහ මානව ගරුත්වයට යතුර වන තවත් බොහෝ අත්යවශ්ය ආර්ථික හා සමාජීය අයිතිවාසිකම් ඒවාට ඇතුළත් ය.
මෙම අයිතිවාසිකම් මානවයින් ලෙස අපට හිමි වේ. ඒවා කුරිරු පාලනයෙන් සහ පාලනය කළ නොහැකි ප්රචණ්ඩත්වයෙන් අපව ආරක්ෂා කරන අත්යවශ්ය අංග ද වේ.
අයිතිවාසිකම් සහ නීතිය එකට ගමන් කරයි. එබැවින් ලොව පුරා ගැටුම් වැඩි වන අතර දුක්ඛිත තත්ත්වය ඉහළ යන විට, එම අයිතිවාසිකම් සහ ඒවායින් පැන නගින එකඟ වූ ජාත්යන්තර නීතිය ජවසම්පන්නව හා ස්ථාවරව ආරක්ෂා කරන ලෙස මම සියලු රාජ්යයන්ගෙන් ඉල්ලා සිටිමි. අයිතිවාසිකම් සහ නීතිය එකට ගමන් කරයි.
ලංකාව මුහුණ දෙන උගුල් දෙක සහ එයින් මිදීමේ මාර්ගය
සම්භාවනීය අමුත්තනි,
අපගේ සංකීර්ණ හා ප්රචණ්ඩකාරී ගෝලීය භූ දර්ශනය තුළ, ශ්රී ලංකාවට පාඩම් තිබිය හැකි ය. ඒවා සහ ලෝකය ශ්රී ලංකාවෙන් ඉගෙන ගත යුතු පාඩම් ද වේ. මෙම සුන්දර දිවයින අද දශක ගණනාවක බෙදීම් සහ ප්රචණ්ඩත්වයෙන් යථා තත්ත්වයට පත්වෙමින් පවතින අතර ගැඹුරු ආර්ථික අර්බුදයකට ද මුහුණ දෙමින් සිටී. ශ්රී ලංකාව සුවිසල් දැවැන්ත මානව පොරොන්දුවක් ඇති රටකි. එය වේදනාකාරී ආතතීන් සහ කම්පන හරහා එහි ප්රජාතන්ත්රවාදී ආයතනවලට ඇලී සිටී. එය අනාගතය සඳහා වටිනා සම්පතක් වන තරුණ පරම්පරාවන් බිහි කර ඇති විශ්වීය අධ්යාපනය සඳහා ආයෝජනය කර ඇත.
නමුත් අද, ශ්රී ලංකාව උගුල් දෙකකින් තර්ජනයට ලක්ව ඇත: දඬුවම් නොලැබීමේ උගුල සහ අසමානතා උගුල ය. එම උගුල්වලින් මිදීමේ මාර්ගය සොයා ගැනීම බාර ශ්රී ලාංකිකයන්ට ය. එම ගමනේදී ඔබව දිරිමත් කිරීමට මම මෙහි සිටිමි. මානව හිමිකම් යනු මෙම උගුල් වලින් විසඳුම් සඳහා මාර්ග ලබා දිය හැකි ආකාරය සහ අතීතයේ බෙදීම් ජය ගන්නේ කෙසේද යන්න මෙම රාත්රියේ ඉස්මතු කිරීමට මට අවශ්යය.
සංක්රාන්ති යුක්තිය සඳහා යතුර
දණ්ඩ මුක්තිය
බොහෝ රාජ්යයන් වසර ගණනාවක් යුද්ධ, අභ්යන්තර සන්නද්ධ ගැටුම් හෝ මර්දනය අත්විඳ ඇත. සමහරක් සැබෑ සංහිඳියාවක් අත්විඳ ඇත. ප්රචණ්ඩත්වයෙන් හා බෙදීමෙන් ඉරා දැමූ හා ගැටගැසුණු සමාජය, ඔවුන් ගෞරවයේ වියමනකින් ගැට ගසා ඇත. එය සාමකාමී ක්රම මගින් ආරවුල් විසඳන සහ ඇතුළත් කිරීම හරහා සමගිය ආරක්ෂා කරන සමාජ ගිවිසුමකි.
උතුරු අයර්ලන්තය, ගැම්බියාව, ටිමෝර් ලෙස්ටේ, ලයිබීරියාව, සියර් ලියොන් සහ කොලොම්බියාව වැනි රටවල මෑත කාලීන උදාහරණ කිහිපයක් උපුටා දැක්වීමෙන් අපට උත්සාහයන් දෙස බැලිය හැකි ය. නමුත් දකුණු අප්රිකාව දෙස ද ඔබට බැලිය හැකි ය. එනම් දකුණු අප්රිකාව බිහිසුණු වර්ණභේදවාදී පාලනය ජයගෙන ඇති ආකාරය යි.
වින්දිතයින්ගේ සහ ඔවුන්ගේ පවුල්වල හඬ සහ අයිතිවාසිකම් කෙරෙහි ස්ථාවර, නොසැලෙන අවධානයක් මෙම කාර්යයට අත්යවශ්ය වේ. සත්ය කොමිෂන් සභා සහ අනුස්මරණය කිරීම වින්දිතයින් සඳහා වන්දි ගෙවීම සමඟ සංක්රාන්ති යුක්තිය සඳහා යතුරයි. නමුත් දරුණුතම අපරාධවල අපරාධකරුවන් වගවීම ද අත්යවශ්ය වේ. යුක්තිය සඳහා ඉතා වැදගත්. වැළැක්වීම සඳහා ඉතා වැදගත්. සිතාගත නොහැකි වේදනාවක් සහ පාඩුවක් අත්විඳ ඇති වින්දිතයින්ට එය ඉතා වැදගත් ය; අනාගතය සඳහා ද ඉතා වැදගත්ය. ජාතීන් සහ ජීවිත සුනුවිසුනු කරමින් නැවත නැවතත් ඇති කරන ප්රචණ්ඩත්වයේ ආවේගයන් අවසන් කිරීමට සහ ප්රජාවන් සහ අසල්වැසියන් අතර ඒකාබද්ධ ඉරණමක් පිළිබඳ හැඟීමක් නැවත එකට ගෙතීමට සිදුවී ඇති දේ පිළිබඳ සත්යය පිළිබඳ පොදු හැඟීමක් සහ යුක්තිය ඉටු වන බවට පොදු විශ්වාසයක් තිබිය යුතුය.
මිනිසුන් විසින් නිර්මාණය කරනු ලබන අලුත් ආඛ්යාන
පුළුල් ලෙස කිවහොත්, නාසීන්ගේ නැගීමෙන් වසර 50 ක් ගතවන තුරු, 1980 ගණන්වලදී මගේ රටේ ජනතාව සත්යයට මුහුණ දුන්නේ නැත: ඒ ඔස්ට්රියානුවන් ද බිහිසුණු අපරාධ සිදු කර ඇති බවත්, ඔවුන්ට වග කිව යුතු බවත් ය.
ඔස්ට්රියානුවෙකු ලෙස, මම සංක්රාන්ති යුක්තියේ අභියෝග තේරුම් ගනිමි. කුඩා කාලයේ දී, මගේ සෙසු ඔස්ට්රියානුවන් නාසීන්ගේ පළමු ගොදුරු වූවන් බව මම බොහෝ විට අසා ඇත්තෙමි. එය සැනසිලිදායක බොරුවකි. පුළුල් ලෙස කිවහොත්, නාසීන්ගේ නැගීමෙන් වසර 50 ක් ගතවන තුරු – 1980 ගණන්වලදී – මගේ රටේ ජනතාව සත්යයට මුහුණ දුන්නේ නැත: ඒ ඔස්ට්රියානුවන් ද බිහිසුණු අපරාධ සිදු කර ඇති බවත්, ඔවුන්ට වග කිව යුතු බවත් ය.
සමූලඝාතන, ත්රස්තවාදය, බලහත්කාරයෙන් අතුරුදහන් කිරීම්, වධහිංසා පැමිණවීම් හෝ ලිංගික ප්රචණ්ඩත්වය පිළිබඳ යථාර්ථය සමඟ එකඟ වීම ඉතා වේදනාකාරී ක්රියාවලියක් බව මම දනිමි. නමුත් වින්දිතයින්ට සහ ඔවුන්ගේ පවුල්වලට සියලු පාර්ශ්වයන්ගෙන් සිදු කරන ලද අපරාධ පිළිගැනීමක් නොමැති විට, දුක්ගැනවිලි සහ සතුරුකම තවත් උග්ර වනු ඇත.
දඬුවම් නොලැබීමේ උගුල දිගටම ගැඹුරු වේ. සාහසික අපරාධ ප්රතික්ෂේප කරන හෝ සාධාරණීකරණය කරන සහ වගකිව යුතු අය පවා උත්කර්ෂයට නංවන අලුත් ආඛ්යාන මිනිසුන් විසින් නිර්මාණය කරනු ඇත. කොතැනකටවත් යොමු නොකරන හෝ නිර්දේශ කිසි විටෙකත් ක්රියාත්මක නොකරන කොමිෂන් සභා සහ විමර්ශන, මහජන විශ්වාසය ඛාදනය කර වින්දිතයින් සඳහා කම්පනය තවත් වැඩි කරයි.
මට මේ කාරණය අවධාරණය කිරීමට අවශ්යයි: යුක්තිය නොමැතිකම සාමයේ ස්ථාවරත්වයට හානි කරයි. අනෙක් අතට, සත්යය පිළිගැනීම යුක්තිය සහ වන්දි සඳහා අවකාශය නිර්මාණය කරයි. එමෙන්ම අවසානයේ, සුව කිරීම සඳහා අවකාශය නිර්මාණය කරයි. ජනතාවට කළ දේ පිළිබඳ සත්යය සම්පූර්ණයෙන් පිළිගැනීම ඇතුළුව වගවීම සහ යුක්තිය, කල් පවතින සංහිඳියාවකට මාවත සකසයි. මෙය අනෙක් අතට, සියල්ල ඇතුළත් ආර්ථික වර්ධනයට සහ තිරසාර සංවර්ධනයට අත්යවශ්ය වේ. එබැවින්, අපට එකක් අනෙකෙන් වෙන් කළ නොහැක.
රාජ්යයට අසමානතාවලට පාදක වන වෙනස්කම් කිරීම ඉවත් කළ හැකි ය
සම්භාවනීය අමුත්තනි, හිතවත් මිත්රවරුනි,
දැන් දෙවන උගුලට මම යොමු වෙමි. එනම් සමාජ බෙදීම් සහ ප්රචණ්ඩත්වයට ගැඹුරින් සම්බන්ධ වන අසමානතාවයන් සහ ආර්ථික දුක්ඛිතභාව යි.
2022 අරගල විරෝධතාවල දී සියලු ප්රජාවන්හි සහ සියලු තරාතිරම්වල බොහෝ දෙනෙකු වීදිවලට ගෙන ආවේ නව, වඩාත් සාධාරණ සමාජයක් සහ වඩාත් මානුෂීය සමාජ පිළිවෙලක් සඳහා වූ ශ්රී ලාංකිකයන්ගේ අභිලාෂයන් ය.
බොහෝ විට, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය මුහුණ දෙන අර්බුදවල මූලාරම්භයේ දී, ආර්ථික, සමාජීය, සංස්කෘතික, සිවිල් සහ දේශපාලන අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය කිරීම් අපට හමු වේ. ඒවායින් බොහොමයකට පොදු වන්නේ දරාගත නොහැකි ආර්ථික දුක්ඛිතභාවය යි, එය මිනිසුන්ට විරසක බවක් සහ අතහැර දමා ඇති බවක් දැනේ, අවිශ්වාසය වැඩි කරයි.
ගැටුම් සහ බෙදීම, අනෙක් අතට, ආර්ථික බිඳවැටීම ගැඹුරු කරන අතර, දූෂණය විශ්වාසය තවදුරටත් ඛාදනය කිරීමට අවස්ථා නිර්මාණය කරයි. නමුත් රාජ්යයන්ට අසමානතාවයන්ට පාදක වන වෙනස්කම් කිරීම ඉවත් කළ හැකි ය. බොහෝ දෙනෙක් මෙම දිශාවට වැදගත් පියවර ගෙන ඇති අතර, සෑම කෙනෙකුටම ආර්ථික වර්ධනය, අධ්යාපනික ජයග්රහණ සහ සමෘද්ධිය සම්බන්ධයෙන් දැවැන්ත සාධනීය බලපෑමක් ඇති කරයි.
ආර්ථිකයට සහ ව්යාපාරවලට අදාළ සියලුම ප්රතිපත්ති සඳහා රාජ්යයන්ට මානව හිමිකම් කේන්ද්රීය කළ හැකිය. එනම් ගුණාත්මක අධ්යාපනය සහ සෞඛ්ය සේවා සඳහා ජනතාවට ඇති ප්රවේශය සඳහා ආයෝජනය කිරීම; විශ්වීය සමාජ ආරක්ෂාව; යහපත් ක්රියාකාරකම්; ආහාර, පිරිසිදු ජලය, සනීපාරක්ෂාව සහ නිවාස; සහ පිරිසිදු, සෞඛ්ය සම්පන්න සහ තිරසාර පරිසරයක් යනාදිය යි.
මෙම අයිතිවාසිකම් හොඳ ආර්ථිකයන් සහ සෞඛ්ය සම්පන්න සමාජයන් ගොඩනගයි. අද වෙනස් වන ආර්ථිකයන් තුළ, ඔවුන්ට තීරණාත්මක, ජීවිතාරක්ෂක ආධාර ලබා දිය හැකි අතර එමගින් ජනතාව අන්ත දරිද්රතාවයෙන් ආරක්ෂා කරන අතර තාවකාලික අභියෝග මගහරවා ගැනීමට උපකාරී වේ.
එපමණක් නොව, බොහෝ සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල් පෙන්නුම් කර ඇති පරිදි, ඒවා දැරිය හැකි මිලකට ලබා ගත හැකි ය. ඒවා අතර වන සියලුම දරුවන් සඳහා දීමනා; අලුත උපන් බිළිඳුන් සිටින සියලුම කාන්තාවන් සඳහා මාතෘ ප්රතිලාභ; දැඩි ආබාධ සහිත සියලුම පුද්ගලයින් සඳහා ප්රතිලාභ; සහ විශ්වීය මහලු විශ්රාම වැටුප් ඇතුළත් විශ්වීය සමාජ ආරක්ෂණ යෝජනා ක්රමයක් සඳහා සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටක දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් සාමාන්යයෙන් සියයට 1.6 ක් පමණක් වැය කරන බව ජාත්යන්තර කම්කරු සංවිධානය පෙන්වා දී ඇත.
ඉදිරි ලෝක සමාජ සමුළුවේදී, මෙය සාකච්ඡා කරනු ලබන මාතෘකාවන්හි කොටසක් වනු ඇතැයි මම බලාපොරොත්තු වෙමි. තවද අපි නිසැකවම COVID වසංගතයෙන් පාඩම් ඉගෙන ගෙන ඇත්තෙමු.
මානව ගරුත්වය, යුක්තිය සහ අයිතිවාසිකම් ප්රවර්ධනය කිරීම සඳහා වසර 21ක සේවාව
මානව හිමිකම් ආර්ථිකයක මෙම අත්යවශ්ය අංග සමඟ සමගාමීව, බොහෝ රාජ්යයන් තම මෙහෙයුම් සහ සැපයුම් දාම හරහා මානව හිමිකම්වලට ගරු කරන බව සහතික කිරීම සඳහා ව්යාපාරික ක්රියාකාරකම් නියාමනය කිරීමට පියවර ගෙන තිබේ. ඔවුන් මහජන මුදල් පසුම්බියෙන් සහ පොදු යහපතෙන්, පුද්ගලික ලාභය සහ ලාභය සඳහා සොරකම් කරන දූෂණය රටවල් සෘජුවම ආමන්ත්රණය කර ඇත. මෙම ක්ෂේත්රවල රජයන්ට සහාය වීම සඳහා එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයට වැඩසටහන් කිහිපයක් තිබේ.
ශ්රී ලංකාව ඇතුළු බොහෝ රටවල් මානව හිමිකම් ආයෝජන මත දැඩි ලෙස බර පටවන ණය බරින් නිදහස් කිරීම සඳහා ජාත්යන්තර මූල්ය ආයතනවල ගෝලීය ප්රතිසංස්කරණවල අවශ්යතාවය ද මම අවධාරණය කිරීමට කැමැත්තෙමි.
අමාත්යවරුනි, සගයනි, මිතුරු මිතුරියනි,
මගේ කාර්යාලය ශ්රී ලංකාවේ වසර 21 ක් මානව ගරුත්වය, යුක්තිය සහ අයිතිවාසිකම් ප්රවර්ධනය කිරීම සඳහා කටයුතු කර ඇත. සිවිල් යුද්ධය අවසන් වූ දා සිට, අපි වෙනස්කම් කිරීම්වලින් තොර, විනිවිද පෙනෙන, වගකිවයුතු ආයතන සහ තීරණ ගැනීමේදී සහ පොදු ජීවිතයේ ජනතාවගේ අර්ථවත් සහභාගීත්වය සහිත වඩාත් සමාන සමාජයක් කරා ප්රගතිය වෙනුවෙන් පෙනී සිටිමින් සහාය දී ඇත්තෙමු.
බොහෝ උල්ලංඝනයන්ට මූලාශ්රය වී ඇති ගැටලු සහගත නීති ප්රතිසංස්කරණය කිරීම පිළිබඳව අපි උපදෙස් ලබා දී ඇත්තෙමු. විවිධ හඬවල් පිළිගන්නා විට එම හඬවල් වචනාර්ථයෙන් විවිධ භාෂා කතා කරන විට හෝ විවිධ මත ඉදිරිපත් කරන විට – සමාජයන් සමෘද්ධිමත් වීමට බොහෝ දුරට ඉඩ තිබේ. පුළුල්, නිදහස් සිවිල් අවකාශයක් සහ ස්වාධීන මාධ්යයක් ආශිර්වාදයක් පමණක් නොවේ: ඒවා සෞඛ්ය සම්පන්න සහ ඔරොත්තු දෙන ආර්ථිකයන් සහ ආයතන ගොඩනැගීමේ ප්රධාන සාධකයකි.
අනාගත වගවීමේ ක්රියාවලියට සහාය වීමට සූදානම්
අරගලය ස්ත්රී සටන්කාමීත්වෙයන් පණ පෙවුණි.
ආර්ථික වර්ධනය සහ සාමය ඇති කිරීම සහ තිරසාර කිරීම ඇතුළුව සමාජයේ සෑම අංශයකටම ස්ත්රීන්ගේ පූර්ණ සහභාගීත්වය අත්යවශ්ය වේ. එක් ප්රධාන ගෝලීය අධ්යයනයකින් හෙළි වූයේ සාම ක්රියාවලියකට ස්ත්රී සහභාගීත්වය වසර 15 ක් පවතින සාම ගිවිසුමක සම්භාවිතාව සියයට 35 කින් වැඩි වී ඇති බවයි.
ශ්රී ලංකාවේ සාමය ගොඩනැගීමේදී සහ අධ්යාපනයේ සිට සෞඛ්යය දක්වා සහ පාර්ලිමේන්තුවේ නියෝජනය දක්වා ජීවිතයේ සෑම ක්ෂේත්රයක ම ස්ත්රීන්ට වැදගත් කාර්යභාරයක් තිබිය යුතුය. වත්මන් පාර්ලිමේන්තුව තුළ ඉහළ ස්ත්රී නියෝජනයක් ඇති බව මම දන්නෙමි. ඇත්ත වශයෙන්ම, තවත් බොහෝ දේ කළ හැකිය. එය මෙම දිශාවට යාම ඉතා හොඳය.
සෑම රටකම මෙන්, මෙහි දී, මගේ කාර්යාලය ස්ත්රීන්ගේ සහ බාලිකාවන්ගේ සමානාත්මතාව සහ අයිතිවාසිකම් ප්රවර්ධනය කිරීමට උපරිම උත්සාහයක් ගනු ඇත.
මේ රටෙහි වගවීම ඉදිරියට ගෙන යෑමට සහ සංහිඳියාව ප්රවර්ධනය කිරීමට අපි අපගේ කාර්යය දිගටම කරගෙන යන්නෙමු. අපි තොරතුරු සම්පාදනය කර විශ්ලේෂණය කර ඇති අතර අනාගත වගවීමේ ක්රියාවලීන්ට සහාය වීමට සූදානම්ය.
සංක්රාන්ති යුක්තිය පිළිබඳ ප්රවේශයක ප්රධාන අංග පිළිබඳව ද අපි උපදෙස් දී ඇත්තෙමු. ශ්රී ලංකා මානව හිමිකම් කොමිසම එහි ස්වාධීන භූමිකාව ශක්තිමත් කිරීමට සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් පද්ධතිය සමග රජය සම්බන්ධ වීමට අපි සහාය දී ඇත්තෙමු. අප සමග සහ සමස්තයක් ලෙස එක්සත් ජාතීන්ගේ පද්ධතිය සමග සම්බන්ධ වීම මම බෙහෙවින් සාදරයෙන් පිළිගනිමි.
අපහසුතාවට පත් ප්රතිරූපයක් පෙන්විය හැකි කැඩපතක්
සමහර අය මානව හිමිකම් යනු දුර සිට එල්ල කරනු ලබන කෝටුවක් ලෙස සිතිය හැකි ය. නමුත් මානව හිමිකම් යන්න ශ්රී ලාංකිකයන් ලෙස ඔබ ගැන ය. ඒවා ඔබේ උත්සුකයන්, ඔබේ අයිතිවාසිකම්, ඔබේ නිදහස, ඔබේ ජීවිත ගැන ය. අපි මේ රටට කැඩපතක් ගෙන එමු. සමහර විට අපහසුතාවට පත් ප්රතිරූපයක් පෙන්විය හැකි කැඩපතකි. එනමුත් දර්පණයක මෙන් එය ඔබේ සත්යය පිළිබිඹු කරයි.
2022 අරගල විරෝධතාවල දී සියලු ප්රජාවන්හි සහ සියලු තරාතිරම්වල බොහෝ දෙනෙකු වීදිවලට ගෙන ආවේ නව, වඩාත් සාධාරණ සමාජයක් සහ වඩාත් මානුෂීය සමාජ පිළිවෙලක් සඳහා වූ ශ්රී ලාංකිකයන්ගේ අභිලාෂයන් ය.
මෙම සතියේ මම රජයේ සාමාජිකයින් සහ විවිධ පාර්ශවකරුවන් සමග සාකච්ඡා කරමි. මගේ කාර්යාලය සහ පුළුල් එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය සියලු ශ්රී ලාංකිකයන්ගේ අයිතිවාසිකම්වලට සහාය දැක්වීමට සහ අද සවස මා මතු කළ ගැටලු කිහිපයක් ඉදිරියට ගෙන යාමට අපගේ සහයෝගීතාව වඩාත් හොඳින් වැඩිදියුණු කළ හැකි ආකාරය සාකච්ජා කරමි. ඒ අතර මෙම කරුණූ ද අතුළත් ය. එනම්: මානව හිමිකම් ප්රවර්ධනය කරන සහ අසමානතාවයන් සහ දූෂණයට එරෙහිව සටන් කරන ආර්ථික නායකත්වය, මූලික සිවිල් නිදහසේ පුළුල් අවකාශයක්, සත්යය පැවසීමේ සහ වගවීමේ දැඩි කාර්යය යනාදිය යි.
සමෘද්ධිය සහ සාමය සඳහා නව මාවතක් ගොඩනගා ගන්නට නම්...
මානව හිමිකම් උල්ලංඝනයන්ට ගොදුරු වූවන්ට සහාය වීමට සහ ගෞරව කිරීමට සහ මෙම අසමසම සුන්දර රටේ ජනතාවට සංහිඳියාව ඇති කළ හැකි පියවර ප්රවර්ධනය කිරීමට මම මෙහි පැමිණියෙමි.
ශ්රී ලංකාව තීරණාත්මක මොහොතක සිටී. මෙය නව පරිච්ඡේදයක් සහ නව අවස්ථාවක් විය හැකිය. ජනතාව බලාපොරොත්තුවෙන් පිරී සිටින අතර රජයේ සෑම තරාතිරමකම සිටින තම නායකයින්ගෙන් සැබෑ කැපවීම් අපේක්ෂා කරති.
ගෝලීය තර්ජන ගැඹුරු වන පසුබිමක, මෙම රටට, සමාජයකට ප්රචණ්ඩත්වයට පිටුපා ගෞරවය, සියල්ල ඇතුළත් සමෘද්ධිය සහ සාමය සඳහා නව මාවතක් ගොඩනගා ගත හැකි බව ලෝකයට පෙන්විය හැකි ය.
ස්තූතියි.
(පරිවර්තනය | සුනන්ද දේශප්රිය විසිනි)
(පරිවර්තනය සඳහා කෘතිම බුද්ධිය ද උපයෝගි කර ගත් අතර එහි නිවැරදි බව පරීක්ෂා කර අත්යවශ්ය වෙනස්කම් කර ඇත.)
උපුටා ගැනීම : srilankabrief.org
මෙම පුවතට අදාල තවත් විස්තර :
වසර 9කට පසු UN මානව හිමිකම් මහ කොමසාරිස් ශ්රී ලංකාවට පැමිණ සිටින්නේ ඇයි?
